3 lỗi MEP phổ biến khiến công trình đội chi phí

Trong nhiều dự án xây dựng, hệ thống MEP (Cơ khí – Điện – Nước) chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí đầu tư và ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ cũng như khả năng vận hành công trình. Tuy nhiên, do đặc thù kỹ thuật phức tạp và liên quan đến nhiều bộ môn, MEP cũng là hạng mục dễ phát sinh chi phí nhất nếu không được kiểm soát chặt chẽ ngay từ đầu. Dưới đây là ba lỗi MEP phổ biến thường gặp khiến chi phí công trình bị đội lên đáng kể.

1. Thiếu phối hợp giữa MEP với kiến trúc và kết cấu

Một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến phát sinh chi phí là việc thiếu phối hợp giữa hệ thống MEP với kiến trúc và kết cấu. Các tình huống như đường ống đi xuyên dầm, ống gió không đủ không gian lắp đặt, cao độ trần không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật thường chỉ được phát hiện khi đã triển khai thi công.

Khi xung đột xảy ra ở giai đoạn thi công, nhà thầu buộc phải điều chỉnh thiết kế, thay đổi biện pháp thi công hoặc thậm chí tháo dỡ và làm lại. Điều này không chỉ làm tăng chi phí vật tư và nhân công mà còn kéo dài tiến độ, ảnh hưởng đến toàn bộ kế hoạch dự án.

Để hạn chế rủi ro, việc phối hợp các bộ môn ngay từ giai đoạn thiết kế là yếu tố then chốt, đặc biệt với các công trình có mật độ hệ thống kỹ thuật cao như nhà cao tầng, trung tâm thương mại hoặc nhà máy.

2. Thiết kế MEP chưa tối ưu, thiếu tầm nhìn dài hạn

Nhiều hồ sơ thiết kế MEP chỉ tập trung đáp ứng yêu cầu trước mắt mà chưa xem xét đầy đủ đến quá trình vận hành và bảo trì trong suốt vòng đời công trình. Hệ thống được thiết kế “vừa đủ dùng” có thể hoạt động ổn định trong giai đoạn đầu nhưng nhanh chóng bộc lộ hạn chế khi công trình đi vào khai thác.

Các vấn đề thường gặp bao gồm tiêu hao năng lượng lớn, khó tiếp cận để bảo trì, thiếu không gian cho việc mở rộng hoặc nâng cấp trong tương lai. Khi đó, chủ đầu tư phải cải tạo hoặc thay thế hệ thống sớm hơn dự kiến, dẫn đến chi phí phát sinh lớn hơn nhiều so với việc đầu tư tối ưu ngay từ ban đầu.

Thiết kế MEP hiệu quả cần cân nhắc đồng thời các yếu tố kỹ thuật, vận hành, bảo trì và khả năng mở rộng, thay vì chỉ dừng lại ở việc đáp ứng tiêu chuẩn tối thiểu.

3. Phát hiện sai sót và xung đột MEP quá muộn

Việc phát hiện sai sót MEP ở giai đoạn thi công luôn kéo theo chi phí sửa chữa cao. Một lỗi nhỏ trong bố trí đường ống hoặc thiết bị có thể kéo theo hàng loạt điều chỉnh liên quan đến kết cấu, kiến trúc và các hệ thống kỹ thuật khác.

So với việc điều chỉnh trên hồ sơ thiết kế, chi phí khắc phục sai sót tại công trường có thể cao gấp nhiều lần do phát sinh tháo dỡ, mua sắm vật tư mới, tăng nhân công và gián đoạn tiến độ. Ngoài ra, các sửa đổi gấp gáp còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng và an toàn vận hành của hệ thống MEP.

Do đó, việc rà soát kỹ lưỡng hồ sơ thiết kế, kiểm tra xung đột và tính khả thi thi công trước khi triển khai là bước không thể bỏ qua để kiểm soát chi phí.

MEP là hạng mục kỹ thuật phức tạp, có tác động lớn đến chi phí đầu tư và hiệu quả vận hành công trình. Ba lỗi phổ biến gồm thiếu phối hợp đa bộ môn, thiết kế chưa tối ưu và phát hiện sai sót quá muộn là những nguyên nhân chính khiến dự án bị đội chi phí.

Kiểm soát tốt MEP ngay từ giai đoạn thiết kế không chỉ giúp giảm phát sinh trong thi công mà còn mang lại lợi ích lâu dài trong quá trình khai thác và vận hành công trình.